Adıyaman İlçeleri…

İlçeleri
Merkez ilçe dahil 9 ilçesi ile 406 köyü vardır.

Besni
Çelikhan
Gerger
Gölbaşı
Kahta
Samsat
Sincik
Tut

                            adiyamanharita.jpg

Besni, Adıyaman

Besni, Adıyaman ilinin batı kesiminde yer alan ve il merkezine 44 km uzaklıkta bulunan bir ilçesidir.

Deniz seviyesinden 1050 m yüksekte yer alan Besni’nin nüfusu yaklaşık 36.000′dir. Emeviler devrinde müslümanların idaresine giren Besni, Yavuz Sultan Selim devrinde Osmanlı topraklarına katıldı. 19. yüzyılın sonlarında Malatya’ya bağlı bir kaza olan Besni Cumhuriyetin ilk yıllarında Gaziantep iline bağlandı. 1933′te tekrar Malatya’ya bağlanan ilçe 1954′te yeni kurulan Adıyaman ilinin bir ilçesi oldu.

1330 km² yüzölçüme sahip Besni ilçesinin, 8 belde belediyesi ve 63 köyü bulunmaktadır. İlçe halkının önemli bir bölümü geçimini tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır. Besni’de Gaziantep Üniversitesine bağlı, Besni Meslek Yüksek Okulu bulunmaktadır. Besni Ulu Camii ve Besni Kalesi ilçenin önemli tarihi eserleri arasında yer alır.

Kâhta, Adıyaman

Kâhta, Adıyaman ilinin bir ilçesidir. 2000 yılı itibarıyla nüfusu 114.994 olup Adıyaman’ın en kalabalık ilçesidir.

Tarihçe

Kâhta adının nereden geldiği ile ilgili olarak pek fazla bilgi bulunmamakla beraber, Pers dilinde “Dağın Eteği” anlamına geldiği ve bunun da Nemrut Dağının eteklerinde yer almasından kaynaklandığı ileri sürülmektedir. Kâhta ilçesi, tarih boyunca Asur, Pers, Makedon ve Seleukos medeniyetlerine ev sahipliği yapmış bir yerleşim yeridir. Bu konumunun doğal sonucu olarak yörede önemli tarihi eserler yer almaktadır. Daha sonra Arap, Ermeni, Artuklular, ve Haçlı seferlerinin ardından Selçuklular, Babiller, Moğollar, Memlükler ve Dulkadiroğulları hakimiyetinde kalmış, Yavuz Sultan Selim zamanında Osmanlı hakimiyetine girmiş ve Kanuni zamanında da sancak merkezi haline getirilmiştir. Kâhta, Cumhuriyet döneminde Malatya’ya bağlı bir ilçe iken 1954 yılında Adıyaman’ın il olmasıyla birlikte Adıyaman’a bağlanmıştır.

UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesinde yer alan Nemrut Dağı’nın tepesinde bulunan Kommagene Kralı Antiochus Theos’un anıt mezarı, yöredeki en önemli tarihi eserlerdendir

Coğrafi yapı

İlçenin kuzeyi dağlık olup bölgedeki köyler yamaçlara kurulmuştur. Kuzeydeki en yüksek nokta Nemrut dağıdır (2.206 m). Güneydeki köyler ise ovadadır. Kâhta’nın denizden yüksekliği 750 m dir. İlçe 1490 km² yüzölçümündedir. Adıyaman ilinin 33 km doğusundadır.

Kâhta, doğuda Gerger ilçesi, güney ve güneydoğuda Şanlıurfa, güneybatıda Samsat ilçesi, batıda Adıyaman, kuzeyde Sincik ilçesi ve Malatya ile çevrilidir. İlçenin doğu ve güneydoğu kesiminde Atatürk Baraj Gölü yer almaktadır. İlçenin en önemli akarsuları Kâhta çayı ve Kalburcu çayı olup çevrelerinde fasulye, tütün, susam, çeltik ve pamuk yetiştirilir

Adıyaman Tut

Adıyaman ın kuzey batısında,güneydogu torosların bir uzantısı olan “hacı muhammed dağı”nın eteklerinde,”yeşillikler beldesi”olarak bilinen ilçe.Tut yolu dağlar arasından gitmekde olup oldukça virajlıdır.Fakat yolun sağındaki ve solundaki manzaraya diyecek söz yoktur.

Gölbaşı, Adıyaman

Gölbaşı, Adıyaman ilinin bir ilçesidir. Adıyaman ın Batısında yer alır. Kuzeyinde Malatya, doğusunda Besni ve Tut İlçeleri, güneyinde Gaziantep, batısında Kahramanmaraş İli ile çevrilidir. Deniz seviyesinden yüksekliği 860 metre civarındadır. 1958 yılında 700 nüfusu ile İlçe olmuş ve hızla gelişerek bugün merkez nüfusu 40000’ e ulaşmıştır. Gölbaşı İlçesi Karadeniz ve Doğu Anadolu Bölgesini , Akdenize bağlayan Devlet Karayolu ile DD’nin geçtiği bir güzergahta kurulduğundan, Malatya, Adıyaman, Gaziantep ve Kahramanmaraş illerini birbirine bağlayan bir kavşak konumundadır. Bu yönüyle doğu ile batı arasında köprü konumundadır. Programda olan Kapıdere Yolu açıldığında Şanlıurfa ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin Ankara’ ya olan uzaklıgı 183 km.daha azalacaktır. 30 Köyü, 3 Beldesi ile toplam nüfusu 70000 olan Gölbaşı, adını biri İlçe merkezinde, ikisi çevre Köylerde bulunan toplam 3 gölden almaktadır. İlçe Merkezinde bulunan göl çevresinde turizme yönelik tesisler , geniş ormanlık ve yeşil alan ile İlçe kenarından geçen Göksu Çayı bu cazibeyi artırmaktadır. Bu yönüyle de bölgenin mesire alanı durumundadır.Zaten GAP İdaresi de İlçeyi GAP Mesire Alanı ilan etmiştir. GAP Projesinin bir parçası olan Çatal Tepe Barajı’nın etüt çalışmaları devam etmektedir. Göksu Çayı’ndan pompalanarak göle akıtılan su Gaziantep’e içme suyu olarak verilmektedir.

Samsat, Adıyaman

Eski adı SAMUSAT-SUMAYSAT olan SAMSAT, yörede tarihi en eski olan yerleşim yerlrinden birisidir. Bazı kaynaklardan milattan önce 6000 yılında Orta Asya’dan gelen Türklerden PROHİTİTLER tarafından kurulduğu belirtilmektedir. Fırat’ın Batı ve Doğu kesimleri arasında en elverişli geçit yerindee bulunduğundan SAMSAT tarih boyunca önem kanmıştır.

Sümerler zamanında SEMİATA adı erilen SAMSAT’ın Demir çağında Hitit krallığının merkezi olduğu sanılmaktadır. Bölge M.Ö. 708 11. Sargon tarafından zapt edilerek Asur’a bağlı bir eyalet durumuna gelir. M.Ö 605 yılında Babilleri eline geçer. Daha sonra sırasıyla Medlerin, Perslerin (M.Ö. 533), Makedonya krallığının (M.Ö.333) e Selevkosların hakimiyeti altına girer.

Samsat M.Ö. 69’da Kommagene krallığının merkezi olur. Kommagene kralları Antichos sanıyla anılır. 150 yıllık süre içinde 4 kral tahta geçti. Bunlardan Kral Antichos III’nün Romalılara yenilgisi üerine Kommagene Devletinin egemeliği sona erdi. M.S. 72 yılında bir Roma eyaleti haline getirilen Samsat bir ilim merkezi haline geldi. Ülü bilgin Lukianus bu dönemde Samsat’ta doğar. Bu arada Samsat birkaç kez Perslerle Romalılar arasında el değiştirir.M.S 271’de tekrar Romalıların eline geçer bu dönemde nüfusu 50.000’i geçer.

Daha sonra Bians’ın ve sonrada Arapların eline geçer. Samsat’a Hz. Ömer zamanında Şimşat, Şümişat denir. 1085’te Melikşah, 1114’deZenginler, 1180’de Selahattin Eyyubi, 1203’de Anadolu Selçuklularında Rüknettin Süleyman II Samsat’a hakim olur. 1237’de Harzemşahlar tarafından yağma edilen Samsat 1240’da Moğol İmparatoru Hülagü Han tarafından sonrada Dulkadiroğulları tarafından istila edilir.

1392’de Yıldırm Beyazıt Tarafından Osmanlı Devleti’ne bağlanır. 1401’de Timur tarafından tahrip edilir. 1516’da Yavuz Sultan Selim tarafından tekrar Osmanlılara katılır. Osmanlı yönetiminde eski önemini kaybeder ve sancak merkezi olur.

Cumhuriyet dönemimde daha da küçülerek bucak merkezi durumuna girer. Samsat 1960’da ilçe merkezi haline getirilir ve Adıyaman iline bağlanır.

Samsat ilçesi Atatürk Barajı göl suları altında kalmasıda dolayı 05.03.1988 tarihinde eski yerleşim yeriden tahliye edilmiş ve 21.04.1988 tarihli3433 sayılı kanunla merkezi değiştirilerek bugünkü yerine taşınmıştır.

Günümüzde yapılan Arkeolojik araştırma ve kaılarla eski Samsat ve civarında o dönemlere ait saraylar, su kemerleri, kaleler, v.b. yapılar, kıymetli eşyalar bulunmuştur. Bu eserlerden bir kısmı Adıyaman müzesinde sergilenmektedir.

COĞRAFİ YAPISI: İlçemiz Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Adıyaman ilinin Güney-Doğu kesiminde yer almakta olup, yüzölçümü 338 km2 ve km2’ye 35 kişi düşmektedir.

Batısında Atatürk Baraj Gölü Kuzeyinde Kahta İlçesi Doğusunda Atatürk Baraj Gölü Güneyide Atatürk Baraj Gölü (karşı kıyıda Şanlıurfa ili Bozova ilçesi) bulunmaktadır.

Yeni Samsat ilçesi Atatürk Baraj Gölünün kıyısında üç yandan baraj gölü ile çevrili bir yarımada görüntüsü almıştır. Denizde yüksekliği 610 m. Olan ilçemizin il merkezie uzaklığı 47 km.dir.

Arazi Yapısı: İlçemiz güneye doğru eğilimlerle alçalan bir ova görünümündedir. Bitki örtüsü olarak ekilen hububat ve tütünden ibarettir.

İklim: Yazları oldukça sıcak ve kurak kışları ise ılık ve yağışlı geçen Akdeniz iklimi göze çarpsa da nispi nemin düşük olmasuı nedeniyle Güney Doğu Anadolu iklimine benzemektedir. Ancak son yıllarda Atatürk Baraj Gölü nedeniyle nem oranı nispetten artmıştır.

Etiketler: , , , , ,

Eğer yazıyı beğendiyseniz ya da ekleyecekleriniz varsa, lütfen yorumunuz yazın veya RSS aboneliği ile yeni yazılardan anında haberdar olun.

Yorumlar

Henüz Yorum Yok.

Yorum Yazın

(gerekli)

(gerekli)